elazigda-cayda-cira-heykeli

Çayda Çıra Efsanesi – Elazığ


Elazığ halkoyunlarının incisi çayda çıra oyunu elde tabaklar ve tabaklara konan mumlarla karanlık bir mekanda başlanarak oynanır. Elazığ’ın ulusal ve uluslararası tanıtımında büyük rolü ve adeta simgesi olan bu halkoyununun doğuşu hakkında çeşitli efsaneler anlatılır. Bu efsanelerden en yaygını şöyledir:

Birinci efsane:Uluovayı ortadan ayıran Harıngit çayının kıyısında kurulu bir köyde düğün vardır. Bu köyün ileri gelenlerinden birinin oğlu evlenmektedir. Yenilir, içilir, günlerce eğlenilir. Artık düğünün son gecesidir. Eğlence olanca coşkusu ve güzelliği ile devam etmektedir. Aniden ay tutulur. Bu olay pek hayra yorumlanmaz. Düğüne katılanlar bunu uğursuzluk olarak yorumlarlar. Davetliler tedirgin olur. Düğünün neşesi kaçar, coşkusu donar. Damadın annesi Pembe Hatun bu duruma çok üzülür. Ne kadar mum varsa köyde toplatır, tabaklara dizer ve orada bulunanların ellerine tutuşturur. Kendisi de başa geçerek mumların ışığında oynamaya başlar. Çalgıcılar hemen bu oyuna uygun bir müzik bulurlar. Davetliler coşar, eğlence devam eder. Böylece çayda çıra oyunu ve melodisi ortaya çıkar.

İkinci efsane: Fırat’ın azgın sularının aktığı bir yerde geçer. Nehrin iki yakasına yerleşen iki Oğuz boyundan iki genç, birbirlerini delice severler. Kız geceleri ışık yakarak oğlana yol gösterir. Böylece ışığı takip eden genç girdaba kapılmadan yüzerek karşı kıyıya çıkar. Bu gizli buluşmayı fark eden kızın babası bir gece kızının yaktığı ışığı söndürür. Suyun ortasında kalan genç yolunu bulamaz, girdaba kapılarak boğulur. Kız, oğlanın kıyıya çıkmadığını görünce o da kendisini sulara atar. Nehrin her iki yakasındaki köylüler meşaleler yakarak suda kaybolan gençleri ararlar, ama bir türlü bulamazlar. Bu hazin olayın sonucunda çayda çıra oyununun doğmuş olduğunu söyleyen araştırmacılar, figürlerin bir arama motifi olduğundan bahsederler.

Bugün Elazığ’da güvey ve gelinin misafirlerin huzuruna çıkartılması ve güvey gezdirilmesi geleneğinin yerine getirilmesi esnasında bu oyun oynanmaktadır.

Asuman ile Zeycan Efsanesi – Erzincan
Arap Baba Efsanesi – Elazığ

Comments

  1. demekkı cayda cıra oyunu da buradan kesfedılmıs :)

  2. cay bıle uluovayı ortadan ıkıye ayırmıs ne gunlere kaldık :)

  3. pembe hatunun duruma uzulmesı cok normal bence :)

  4. cayda cıra oyunu burdan gelıyormus demek :)

  5. dugune katılanlar neden ugursuzluk olarak yorumluyolarsa :)

  6. vay be boyle asık kız var mı gunumuzde ?

  7. aynen kendısını suya atıcak kadar seven var mı acaba :)

  8. hazın olayla cayda cıraya ne baglantı bulmuslar anlamadım :)

  9. figurlerle alakalı bence herhangı alaka kurmaları :)

  10. elazıg da gecen en guzel efsane bence :)

  11. bencede

  12. çok güzel bir efsane bence

  13. bence hiç gğzel bir efsane değildi :(

  14. bence süpedi okurken çok eğlendim =D :) <3

  15. yoo çok güzeldi =D

  16. Teşekkürler

  17. mümümükekekemmmmeeeeeel

  18. aslında güzel

  19. sper eyvallah.Bu arda morpa kampuste bu efsane var.

  20. ah yok var tabikide :D

  21. 1.efsane güzelmisş

  22. bence çok anlamlı bir hikaye :)

  23. 1. hikaye daha güzel :D

  24. Çırayla adam arıyoo :D

  25. çayda çıra evsanesinin 2.evsanesi daha güzel

  26. Çok Teşekkür Ederim Sayenizde Çayda Çıra’nın Ne Denli Güzel Bir Efsane Olduğunu Anlattınız Saolun ^_^

  27. vay be çok ilgiç

  28. ödevim vardı bunu yazdım bende :)

  29. BOŞVER SONRA SÖYLERİM
    17 Mart 2014 - 17:38

    Bence çok güzeldi ben 2. efsaneyi daha çok beğendim ve ödevime onu yazdım

  30. Ben bir Elazığlı olarak bildiğim 2. Efsane doğru olan

  31. gerçekten güzel bir türkü

  32. çok iyi işime yaradı

  33. harika bir efsane

  34. Güzel Efsaneymiş.Bizde muzik fersinde bu efsaneyi canlandircaz.Umarim yiuksek not aliriz:) Tabii canlandırması ni duzgun ve hos bir şekilde yapariz.Gerçi ben nsl canlandiracagimi pek anliyamadim da nese… :D

  35. hiç bişe

  36. çok güzel çok duygulnadım

  37. sosyal hocası bunu bize bi zevkleee söyledi o söylediğiii ana kadar aklımdan ayrılmıyor
    sevenleri birbirlerinden ayırmma

  38. bence güzel bir efsane çok ilgimi çekti

Bir Cevap Yazın

Your email address will not be published / Required fields are marked *